Αφιέρωμα στην Τόνι Μόρρισον

Άρθρο της Βασιλικής Τσούνη

Nodus - E-Business II

Στο σημερινό μας άρθρο, θα μιλήσουμε για την δική μας “Αγαπημένη” και την βραβευμένη με Νόμπελ Λογοτεχνίας και Πούλιτζερ, το 1993 την Τόνι Μόρρισον.

Γεννήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου το 1931 στο Λορέιν του Οχάιο και βαφτίστηκε Chloe Anthony Wofford. Ήταν το δεύτερο απο τα τέσσερα παιδια της οικογένειας της. Οι γονείς της, Ράμα Γούφορντ και Τζωρτζ Γούφορντ, ήταν μετανάστες από τον αγροτικό νότο (Αλαμπάμα). Έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον απο νωρίς για την λογοτεχνία, και σπούδασε ανθρωπολογία στα πανεπιστήμια Howard και Cornell από το οποίο έλαβε το μεταπτυχιακό της με θέμα την αυτοκτονία στα έργα των Γουίλιαμ Φώκνερ και Βιρτζίνια Γουλφ, τα οποία ακολούθησε μια ακαδημαϊκή καριέρα στα Texas Southern University ως καθηγήτριας αγγλικών, στο Howard University διδάσκουσα αγγλική γλώσσα και λογοτεχνία, Yale, και απο το 1989 στο Princeton University, όπου διδάσκει Αφροαμερικανικές σπουδές και δημιουργική γραφή.

Έχει δουλέψει σαν κριτικός, έχει δώσει πολυάριθμες διαλέξεις με ειδικότητα στην Αφρο-αμερικάνικη κουλτούρα. Ξεκίνησε την καριέρα της ως συγγραφέας το 1970 όπου κέρδισε πολύ καλές κριτικές και την αγάπη του κοινού για την επική της δύναμη, τους διαλόγους και την ποιητική και εκφραστική της απεικόνιση της Μαύρης Αμερικής.

Ποια είναι όμως η «Αγαπημένη» της Τόνι Μόρρισον;

Ένα μυθιστόρημα που σου κόβει την ανάσα με την κοφτή και γεμάτη λυρισμό, γλώσσα του.

Μια μαύρη γυναίκα – μια πρώην σκλάβα, προσπαθεί να μεγαλώσει ελεύθερα τα παιδιά της, πατώντας πάνω στις σκιές του μαύρου παρελθόντος της, που η σκλαβιά και η βία, συνεχίζουν να την καταδιώκουν.

Πόση δύναμη χρειάζεται για να απελευθερωθείς από τον ιδιοκτήτη σου; Να γεννήσεις στον δρόμο σαν ζώο το τέταρτο παιδί σου και να αντικρίσεις μετά από πολύ καιρό τα τρία σου παιδιά που μεγαλώνουν δίχως την μητρική σου αγάπη; Αρκετή, που όμως η ηρωϊδα κατάφερε να την αντλήσει από τα βάθη της καρδιάς της. Μοναδικό της όνειρο, να ξεφύγει για πάντα από την βία και την σκλαβιά και να ζήσει επιτέλους, σαν ένας φυσιολογικός άνθρωπος μαζί με τα παιδιά της. Ένα όνειρο που σε λίγες μέρες καταστρέφεται, όταν «οι κυνηγοί σκλάβων» την εντοπίζουν και η Κόλαση εισβάλλει για ακόμη μια φορά στην ζωή της.

Το μόνο που μπορούσε να κάνει, είναι να παραδοθεί για ακόμη μια φορά στα χέρια τους, στην βία και στην σεξουαλική κακοποίηση του ιδιοκτήτη της. Μονάχα που εκείνη δεν σκέφτηκε όπως θα σκεφτόταν κάθε γυναίκα – μάνα. Πήρε την πιο δύσκολη απόφαση, σκοτώνοντας την κόρη της για να μη ζήσουν ποτέ σκλαβωμένοι.  Εκεί που το μυαλό της θολώνει από την αδικία και την απογοήτευση και πριν προλάβει να σκοτώσει και τα υπόλοιπα παιδιά της, οι κυνηγοί την πιάνουν και την οδηγούν στην φυλακή.

Τα χρόνια περνούν και οι δυο γιοί της έχουν εξαφανιστεί από την ζωή της μητέρας τους και η ηρωίδα έχει μείνει μόνη με την τελευταία της κόρη και με το φάντασμα εκείνης που πριν χρόνια είχε σκοτώσει. Προσπαθεί να παλέψει με το βαρύ σκότος του παρελθόντος και εξαιτίας της ανέχειας το μόνο που καταφέρνει να γράψει στον τάφο της κόρης της είναι η λέξη «Αγαπημένη». Στην ζωή της εμφανίζεται ένας άντρας που για χρόνια είχε ζήσει στην σκλαβιά και με την βοήθεια του, καταφέρνει να διώξει το φάντασμα της κόρης της μακριά από το στοιχειωμένο σπίτι.

Όλα όμως αλλάζουν, όταν στην ζωή της εμφανίζεται ένα κορίτσι με το όνομα «Αγαπημένη» και όλοι τους μα περισσότερο η ηρωίδα ακροβατούν μεταξύ της Κόλασης και του Παράδεισου, κι εκεί ξεκινούν όλα….

Ένα βιβλίο που σε καθηλώνει από την πρώτη λέξη και σε κρατά αιχμάλωτο του στα σοκάκια της βίας, της σκλαβιάς, της απαξίωσης και του μίσους. Της αδυναμίας να ορίσεις το ίδιο σου το σώμα και τα δικαιώματα σου που πλέον έχουν χαθεί, αφού δεν υπήρξαν ποτέ  για εκείνους. Απαγορεύοντας σου ρητά να αφεθείς στην αγάπη, στην γλυκιά αγκαλιά των παιδιών σου που ανά πάσα στιγμή, μπορεί να πουληθούν στην αγορά από το αφεντικό σου.

Ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα που θα σας καθηλώσει και θα είναι από τα λίγα που θα το σκέφτεστε για μέρες. Ένα βιβλίο που θα θέλατε να το ξαναδιαβάσετε αλλά δεν θα βρείτε ποτέ την δύναμη να το κάνετε.

Αυτή είναι η «Αγαπημένη» της μοναδικής Τόνι Μόρρισον.

Βασιλική Τσούνη – Συγγραφέας.